Bảo hộ Chỉ dẫn địa lý: Việt Nam – Nước ngoài

Tin liên quan

Câu hỏi: Em đang có bài tập về phần chỉ dẫn địa lý. Các anh chị có thể cho em hỏi: Khái quát thực trạng chỉ dẫn địa lý theo quy định của một số quốc gia trên thế giới và Việt Nam? Điều kiện đăng kí bảo hộ chỉ dẫn địa lý ở Việt Nam là gì?      

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật Sở hữu trí tuệ của Công ty Luật Dân An. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

luatdanan.com

1. Căn cứ pháp lý:

+ Luật sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2009;

+ Hiệp định về các khía cạnh liên quan tới thương mại của quyền sở hữu trí tuệ (AGREEMENT ON TRADE – RELATED ASPECTS OF IPR – TRIPS 1995)

2. Nội dung tư vấn:

1, Chỉ dẫn địa lý là gì?

Chỉ dẫn địa lý (CDĐL) là một đối tượng sở hữu công nghiệp tương đối mới so với các đối tượng truyền thống như sáng chế, nhãn hiệu. Hiệp định TRIPS (1995) của WTO quy định trách nhiệm của các quốc gia thành viên phải bảo hộ các đối tượng là CDĐL. Các nước châu Âu, điển hình là Pháp, đã có các quy định về công nhận và bảo hộ CDĐL từ đầu thế kỷ XX. Hiện nay, rất nhiều nước ngoài châu Âu, trong đó có Việt Nam, đã thiết lập hệ thống các quy định riêng để bảo hộ CDĐL.

Chỉ dẫn địa lý (GIS), được định nghĩa trong Điều 22 của WTO về thỏa thuận TRIPs (thương mại liên quan đến sở hữu trí tuệ) năm 1995, là: “Các chỉ dẫn dùng để phân biệt một sản phẩm hàng hóa xuất xứ từ lãnh thổ của một nước thành viên, hoặc một vùng hay địa phương có chất lượng, uy tín hoặc các tính chất đặc thù khác của sản phẩm có được nhờ xuất xứ địa lý của chúng”.

Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam cũng phản ánh định nghĩa tương đương, coi chỉ dẫn địa lý “dấu hiệu dùng để chỉ sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hay quốc gia cụ thể với các tiêu chí đặc thù về chất lượng, uy tín hoặc đặc tính riêng của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý.

2, Quan điểm bảo hộ chỉ dẫn địa lý của một số quốc gia trên thế giới?

Trên thế giới, mỗi quốc gia, tùy thuộc vào thế mạnh riêng và lợi ích cụ thể của quốc gia mình mà có thái độ khác nhau đối với việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Ví dụ như Hoa kỳ, một quốc gia trẻ được biết đến là không có nhiều sản phẩm nông nghiệp, thủ công nghiệp mang tính truyền thống thì không thực sự coi trọng việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Hoa kỳ cho rằng chỉ dẫn địa lý là một dạng của nhãn hiệu vì có cùng chức năng chỉ dẫn nguồn gốc và đảm bảo chất lượng sản phẩm gắn với nhà sản xuất như nhãn hiệu. Do đó, theo Hoa Kỳ, không cần thiết phải thiết lập một hệ thống riêng về bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý thông qua hệ thống nhãn hiệu thông thường là nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể là đủ để đáp ứng các yêu cầu của Hiệp định TRIPS. Theo quan điểm của Hoa Kỳ, CDĐL có thể được coi như một dạng của nhãn hiệu vì có cùng chức năng như nhãn hiệu, đó là : 1) dấu hiệu chỉ nguồn gốc; 2) bảo đảm chất lượng, 3) phương tiện có giá trị trong kinh doanh. Hoa Kỳ nhận thấy bằng việc bảo hộ CDĐL thông qua hệ thống nhãn hiệu – thường là nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể – có thể đáp ứng được tiêu chuẩn TRIPS+ về bảo hộ CDĐL cho sản phẩm xuất xứ trong nước lẫn nước ngoài. Các ví dụ về CDĐL của Hoa Kỳ có thể kể tới : “FLORIDA” cho cam, “IDAHO” cho khoai tây và “WASHINGTON STATE” cho táo.

 Khác với Hoa Kỳ, do có truyền thống sản xuất gắn với uy tín mang tính địa phương đặc thù, bảo hộ chỉ dẫn địa lý có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các nước thuộc Liên minh Châu Âu. Châu Âu đi đầu trong xây dựng các chuỗi ngành hàng riêng biệt có bảo hộ chỉ dẫn địa lý, với sản phẩm đóng gói cho người tiêu dùng, có nhãn mác ghi tên địa phương sản xuất. Các nước châu Âu, điển hình là Pháp coi chỉ dẫn địa lý là đối tượng hết sức quan trọng và bảo hộ thông qua một hệ thống quy định riêng biệt. Cơ chế bảo hộ chặt chẽ, với các quy định về kiểm định tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm yêu cầu bảo hộ chỉ dẫn địa lý đã tạo ra rào cản về mặt kỹ thuật, khiến cho sản phẩm nông nghiệp của các nước thành viên rất khó đạt được sự bảo hộ về chỉ dẫn địa lý tại thị trường Châu Âu, qua đó giảm tính cạnh tranh của các sản phẩm đến từ các nước thành viên khác.

3, Còn ở Việt Nam: Nếu không đăng kí bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhiều nông sản sẽ “biến mất”?

Vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ, bảo hộ chỉ dẫn địa lý không còn mới đối với các quốc gia trên thế giới, tuy nhiên, tại Việt Nam, vấn đề này vẫn chưa thực sự được coi trọng, đặc biệt là các mặt hàng nông sản.
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cho thấy, đến cuối năm 2010 có 944 địa danh được sử dụng cho các sản phẩm, dịch vụ đặc thù của địa phương. Tuy nhiên đến nay, ngày 9/9, tại triển lãm “Chỉ dẫn địa lý quốc tế 2014” tại Hà Nội, Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, hiện Việt Nam có 38 sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, trong đó phần lớn là nông sản đặc sản của các địa phương, đứng thứ 2 sau Thái Lan trong khu vực ASEAN.
Hiện có khoảng hơn 10.000 chỉ dẫn địa lý được bảo hộ trên thế giới, với giá trị giao dịch thương mại hàng năm ước đạt 50 tỷ đôla Mỹ. Còn Việt Nam mới có 32 chỉ dẫn nội địa và 03 sản phẩm là nước mắm Phú Quốc, chè xanh Mộc Châu và cà phê Buôn Ma Thuột được chính thức công nhận có chỉ dẫn địa lý ở nước ngoài (tính đến năm 2011). Về vấn đề này, pháp luật Việt Nam về bảo hộ chỉ dẫn địa lý là tương đối đầy đủ, tuy nhiên Việt Nam lại không có quy định về cơ chế kiểm tra chất lượng các sản phẩm đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Do vậy, các chỉ dẫn địa lý nội địa thường không được xác định chất lượng ổn định, kém sức cạnh tranh.

4, Ý nghĩa của đăng kí bảo hộ chỉ dẫn địa lý

Bảo hộ chỉ dẫn địa lý có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Bảo hộ chỉ dẫn địa lý sẽ trao cho chủ thể quyền ngăn cấm những người không có thẩm quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, hoặc đối với những sản phẩm không có nguồn gốc từ khu vực địa lý đã nêu, hoặc loại trừ những mặt hàng thuộc cùng một khu vực địa lý nhưng sản phẩm không đáp ứng được yêu cầu về chất lượng. Mặt khác, bảo hộ chỉ dẫn địa lý để chúng không trở thành một tên gọi chung, làm mất đi tính phân biệt với các hàng hóa thông thường khác. Đồng thời, CDĐL là động lực góp phần cải thiện nền nông nghiệp nông thôn theo hướng hiện đại hóa, nâng cao giá trị kinh tế cho đặc sản địa phương.

5, Điều kiện để đăng kí bảo hộ chỉ dẫn địa lý theo Pháp luật Việt Nam

Căn cứ Điều 79 Luật sở hữu trí tuệ, Chỉ dẫn địa lý được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện sau:

Sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý có nguồn gốc địa lý từ khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hoặc nước tương ứng với chỉ dẫn địa lý;

– Sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý có danh tiếng, chất lượng hoặc đặc tính chủ yếu do điều kiện địa lý của khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hoặc nước tương ứng với chỉ dẫn địa lý đó quyết định.

       Luật Dân An hy vọng những gì chúng tôi tư vấn nêu trên sẽ giúp ích cho quý khách hàng. Còn bất cứ vướng mắc gì quý khách vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật 24/7: 19006178 để gặp luật sư tư vấn trực tiếp và để yêu cầu cung cấp dịch vụ.

Bài viết tham khảo:

Dịch vụ đăng ký Logo độc quyền.

Dịch vụ tư vấn pháp luật sở hữu trí tuệ.

Quyền tác giả: nội dung giới hạn quyền tác giả.

– Đăng ký nhãn hiệu độc quyền.