“Kinh doanh trái phép” không phải là tội phạm – BLHS 2015

Tin liên quan

Đúng hay không về việc Chủ quán “Xin Chào” bị khởi tố về tội “Kinh doanh trái phép”?

Logo luật dân an

 

Trong những ngày qua, các phương tiện báo đài liên tục đưa tin về việc ông chủ quán “Xin Chào”  bị khởi tố hình sự vì chậm đăng ký kinh doanh với tội danh “Đăng ký kinh doanh trái phép”. Trước thềm Hiệu lực của BLHS 2015, Dân An cũng xin đóng góp một vài ý kiến về vấn đề này:

1/ Căn cứ pháp lý:

Bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung 2009

Bộ luật Hình sự 2015

Nghị quyết 109/2015/NQ-QH

2/ Nội dung tư vấn:

Trường hợp thứ nhất:

          Theo BLHS 1999, sửa đổi, bổ sung 2009, Điều 159 quy định về tội kinh doanh trái phép, theo đó: “Người nào kinh doanh không có đăng ký kinh doanh, kinh doanh không đúng với nội dung đã đăng ký hoặc kinh doanh không có giấy phép riêng trong trường hợp pháp luật quy định phải có giấy phép…” thuộc một trong hai trường hợp: “a, Đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 153, 154, 155, 156, 157, 158, 160, 161, 164, 193, 194, 195, 196, 230, 232, 233, 236 và 238 của Bộ luật này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm; b, Hàng phạm pháp có giá trị từ một trăm triệu đồng đến dưới ba trăm triệu đồng”.

     Theo chúng tôi, việc khởi tố đó có nhiều điểm rất bất hợp lý. Muốn buộc tội “Kinh doanh trái phép” thì phải đảm bảo ông Tấn có một trong các hành vi sau: kinh doanh không có đăng ký kinh doanh, kinh doanh không đúng với nội dung đã đăng ký hoặc kinh doanh không có giấy phép riêng trong trường hợp pháp luật quy định phải có giấy phép. Ông Tấn bị xử phạt về hành vi Kinh doanh không có giấy phép kinh doanh một lần duy nhất vào ngày 13/8/2015. Sau khi bị xử phạt, ông Tấn đã làm thủ tục xin cấp Giấy phép kinh doanh và đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép vào ngày 19/8/2015. Tại lần kiểm tra thứ 2, ông Tấn chỉ vi phạm các lỗi “sử dụng khu vực chế biến có côn trùng độc hại” và “sử dụng nước không đạt quy chuẩn kỹ thuật để chế biến thực phẩm” các hành vi này hoàn toàn không liên quan đến hành vi kinh doanh mà không có giấy phép kinh doanh. Do đó, không thuộc trường hợp “Đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm” (điểm a khoản 1 diều 159).

        Mặt khác, căn cứ khoản 1 điều 25 BLHS hiện hành thì: “Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự, nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa”. Như vậy, ông Tấn cần được xem xét miễn trách nhiệm hình sự bởi các lỗi chưa hề gây nguy hiểm gì cho xã hội.

Trường hợp thứ hai:

          BLHS năm 2015 đã xóa bỏ quy định về tội kinh doanh trái phép, theo đó “kinh doanh trái phép” không còn là tội phạm nữa. Theo nguyên tắc chung của pháp luật Việt Nam, Bộ luật hình sự có hiệu lực hồi tố đối với các trường hợp có lợi cho đương sự.

Giả sử, trong vụ án này có đủ các điều kiện để khởi tố ông Tấn, nhưng theo Nghị Quyết 109/2015/QH13 quy định về việc thi hành Bộ luật Hình sự 2015 thì các cơ quan chức năng cũng cần phải xem xét và cân nhắc. Tại Điều 1, khoản 1 điểm b Nghị quyết có nêu: BLHS áp dụng cho Các điều khoản của Bộ luật hình sự năm 2015 xóa bỏ một tội phạm, xóa bỏ một hình phạt, một tình tiết tăng nặng; quy định hình phạt nhẹ hơn, tình tiết giảm nhẹ mới; miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và các quy định khác có lợi cho người phạm tội thì được áp dụng đối với cả những hành vi phạm tội xảy ra trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử hoặc đối với người đang được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xóa án tích”.

Ở vào thời điểm cận kề có hiệu lực của Bộ luật mới (2015), ông chủ quán “Xin Chào” lại bị khởi tố về một tội mà luật mới không quy định. Điều này thực sự không hợp lý và cũng không thật đúng với tinh thần của pháp luật Việt Nam nói chung.

         Theo chúng tôi, Với cả hai trường hợp nêu trên thì việc khởi tố hình sự đối với Chủ quán “Xin Chào” của các cơ quan chức năng là không hợp lý. Từ đó, có thể nhận thấy đối với hoạt động kinh doanh, khi người dân tham gia vào vẫn chưa nắm rõ được các quy định cụ thể và hoạt động của các cơ quan có thẩm quyền cũng chưa chặt chẽ, thiếu cơ sở và còn mang tính hình thức. Do đó, khi cảm thấy quyền lợi bị xâm phạm hay còn vấn đề vướng mắc cũng như những băn khoăn về pháp luật hình sự, quý vị cần tham khảo ngay ý kiến của luật sư và các chuyên gia tư vấn để được bảo đảm quyền lợi tối ưu nhất.

 Luật Dân An hy vọng những gì chúng tôi tư vấn nêu trên sẽ giúp quý khách hàng lựa chọn được phương án thích hợp để giải quyết vấn đề của mình. Còn bất cứ vướng mắc gì quý khách vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật miễn phí 24/7: 19006178 để gặp luật sư tư vấn trục tiếp và để yêu cầu cung cấp dịch vụ.     

        

Các bài viết tham khảo

Luật sư tư vấn luật hình sự

Kiến thức luật hình sự

Hỏi đáp luật hình sự

văn bản luật hình sự